Zoeken

Willekeurige foto

Egypt Ring

Deze website maakt deel uit van Egypt Ring.
This website is part of Egypt Ring.
Egypt Ring
 
 
Egyptologisch Nieuws augustus 2011 PDF Afdrukken E-mailadres
donderdag, 25 augustus 2011 21:26

Het is weer komkommertijd, zo blijkt ook bij de dagelijkse speurtocht naar Egyptologisch nieuws. Hopelijk zit er toch nog iets van uw gading bij!

Noord Egypte

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Stèle van Apriës gevonden te Tal Defna Foto: SCA

Militairen hebben in de regio Tal Defna in de provincie Ismailia, aan de westkant van het Suez-kanaal, een stèle in twee stukken gevonden uit de tijd van koning Apriës. De stèle is van rood zandsteen en is aan één kant voorzien van een lange tekst. Het grootste stuk meet 163 x 85 x 58 cm, en het kleinste blok 86 x 55 x 58 cm. Ze zijn overgebracht naar een nabijgelegen depot, aldus Mohamed Abdel-Maksoud, interim secretaris-generaal van de SCA. Onduidelijk is waarom de vondst door militairen gedaan werd, terwijl een Egyptisch team drie jaar geleden nog opgravingen verricht heeft op deze plek.

Zuid Egypte

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Tempel van Sobek & Harweris te Kom Ombo Foto: Bjorn Koopmans

Ondanks de aangekondigde bezuinigingen bij de SCA, heeft Mohamed Abdel-Maksoud begin augustus toegezegd meer sites te zullen openen voor het publiek in en rondom Luxor. Tevens worden de toegangsprijzen voor een jaar bevroren. De Tour Guide Union van Luxor had hier om gevraagd om het toerisme te stimuleren. Het zou onder meer gaan om de tempel van Kom Ombo, terwijl die, voor zover ondergetekende weet, helemaal niet dicht is. Daarnaast zullen ook meer graven in het Dal der Koningen geopend worden. Sinds het uitbreken van de revolutie in januari zijn er nog maar enkele geopend, dus voor de terugkerende toerist is dit goed nieuws. Tot slot zou ook het Karnak-museum geopend worden. Het is niet duidelijk wat hiermee precies bedoeld wordt, want van de bouw van een Karnak-museum is nog nooit sprake geweest. Waarschijnlijk gaat het om de openstelling van een deel van het enorme tempelcomplex.

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Opgravingen aan de Sfinxenlaan tussen Luxor en Karnak Foto: Bjorn Koopmans

Na een hoop getouwtrek lijkt nu eindelijk de knoop te zijn doorgehakt: de Sfinxenlaan tussen Luxor en Karnak zal in oktober opengesteld worden voor het publiek. Het project lag, na een paar jaar overijverig opgraven, het laatste half jaar volledig stil en werd door sommige inwoners van Luxor als kans aangegrepen om hun afgenomen land terug te claimen. Het uitbreken van de revolutie in januari was hiervan slechts één oorzaak. Zoals in het vorige Egyptologisch Nieuws al stond te lezen, heeft Zahi Hawass de SCA met een gigantische financiële schuld opgezadeld. Abdel-Maksoud bewerkstelligde dat slechts enkele projecten zouden worden voortgezet, met dit project bovenaan de lijst. Het project heeft op dit moment meer dan 9 miljoen euro gekost en heeft nog ca. 2,5 miljoen euro nodig om voltooid te kunnen worden. Een deel van dit geld zal gebruikt worden om de inwoners een betere compensatie te geven voor hun onteigende grond.

Buiten Egypte

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Recent opgegraven ruïnes te Meroë, Soedan Foto: Royal Ontario Museum

Tussen de schamele ruïnes van de oude paleisstad Meroë (Soedan) hebben archeologen, onder leiding van Krzysztof Grzymski, curator van het Royal Ontario Museum in Toronto, Canada, de resten van een gebouw uit een tot dusver onbekende periode gevonden. De Meroë-cultuur ontstond pas rond 800 v.Chr., maar dit bouwwerk lijkt te dateren uit 900 v.Chr, zo blijkt uit de koolstofdatering. Behalve het nodige vaatwerk en een aantal tichelstenen muren, werden er vooral veel dierlijke botten gevonden. Toch denkt Grzymski dat het gebouw waarschijnlijk diende als paleis of kantoor.

Gevolgen Egyptische revolutie

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Model van een bed Foto: SCA

Begin augustus werden er opnieuw twee vermiste voorwerpen uit het Egyptisch Museum in Cairo teruggevonden. Maar in tegenstelling tot de zeer opmerkelijke verhalen van de vorige vondsten is het verhaal achter deze vondst ietwat gênant en daarom juist een stuk geloofwaardiger. De stukken werden namelijk aangetroffen tijdens een standaard inventarisatie van magazijn IV van het museum. Volgens Raafat al-Nabarawy van het inventarisatieteam gaat het om een houten model van een vaas en een model van een bed van aardewerk. Vrijwel zeker zijn dit respectievelijk inventarisatienummers JE 26083 en JE 31720. Het model van de vaas komt oorspronkelijk uit Saqqara en het model van het bed uit el-Kab (het oude Nechen). Waarschijnlijk zijn de voorwerpen per abuis als vermist opgegeven tijdens de initiële inventarisatie van het museum na de inbraak op 28 januari, omdat ze niet in de vitrine lagen waar de medewerkers ze verwacht hadden.

Er waait een frisse wind door de SCA sinds het vertrek van Zahi Hawass. Mohamed Abdel-Maksoud laat de financiële situatie van de SCA inspecteren door een agentschap, maar nu al is duidelijk dat er een openstaande schuld is van maar liefst 120 miljoen euro. Daarom heeft Maksoud een flink bezuinigingsprogramma opgesteld en zullen er voorlopig geen nieuwe archeologische projecten starten.

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Mohamed Abdel Fattah Foto: El-Ahram

Dit is dan ook meteen een van de laatste daden van Mohamed Abdel-Maksoud geweest als secretaris-generaal. Sinds het ontslag van Zahi Hawass op 17 juli en het opheffen van het Ministerie van Antiquiteiten is het precies een maand lang onduidelijk gebleven wie nu officieel aan het hoofd staat van de Egyptische oudheden. Omdat Abdel-Maksoud al voor het ontslag van minister Hawass was aangesteld als zijn opvolger als secretaris-generaal van de SCA, viel die verantwoordelijkheid logischerwijs op zijn schouders. Echter, zo blijkt nu, is dat altijd maar een tijdelijke situatie geweest en had Abdel-Maksoud geen beslissingsbevoegdheid. Op 18 augustus werd zijn definitieve vervanger aangesteld: Mohamed Abdel Fattah, niet te verwarren met de gelijknamige en eveneens Egyptische wereldkampioen Grieks-Romeins worstelen. Tevens niet te verwarren met de bijna gelijknamige Abdel Fattah al-Banna, die sinds de 'val' van Hawass letterlijk en figuurlijk een blauwe maandag aangesteld was als diens opvolger. De nieuwe secretaris-generaal erft een praktisch failliete SCA, dat met een lening van 41 miljoen euro van de Egyptische Centrale Bank overeind gehouden wordt. Naast de aankondiging van de nieuwe secretaris-generaal, werd ook eindelijk duidelijk gemaakt dat de SCA voortaan niet langer onder het Ministerie van Cultuur valt, maar direct aan de Eerste Minister rapporteert. Dr. Mohamed Ismail Khaled, directeur van de Permanent Committee & Foreign Missions Affairs van de SCA, maakte kort hierop bekend dat er voor buitenlandse missies in Egypte helemaal niets zal veranderen, behalve dat officiële post aan de SCA voortaan geadresseerd moet worden aan de nieuwe secretaris-generaal Mohamed Abdel Fattah. Abdel Fattah was voor zijn recente aanstelling directeur van de afdeling faraonische monumenten van de SCA. Daarvoor was hij directeur van de museum-afdeling en directeur van de oudheden in Boven Egypte.

Reclamatie Egyptische oudheden

Vier oudheden keren binnenkort terug naar Egypte, nadat Egyptische, Engelse en Duitse specialisten tot de conclusie zijn gekomen dat ze uit Egypte gestolen zijn. Een Amerikaanse verzamelaar probeerde de antiquiteiten te verkopen via een veilinghuis in Londen. Het gaat om brokstukken van het voetstuk van een beeld van Amenhotep III uit zijn Tempel van Miljoenen jaren te Kom el-Hettan (nabij Luxor). Op drie van de stukken zijn Aziatische figuren te zien en op het vierde stuk de cartouche van Amenhotep III. De diefstal zou hebben plaatsgevonden tijdens of na het uitbreken van een brand op het terrein.

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Bronzen beeldje van een hond uit het graf van Toetanchamon Foto: Metropolitan Museum of Art

Het Egyptologisch Nieuws van de nieuwsbrief van december 2010 berichtte over de teruggave van 19 oudheden door het Metropolitan Museum of Arts (MMA) in New York. Twee van deze voorwerpen zijn afkomstig uit het graf van Toetanchamon: een klein bronzen beeldje van een hond en een beeldje van een sfinx gemaakt van lapis lazuli, dat onderdeel is geweest van een armband. De rest bestaat voornamelijk uit studievoorwerpen. Destijds zouden de voorwerpen meereizen met de Toetanchamon-tentoonstelling, die nog altijd in de VS te zien is, en uiteindelijk in het Grand Egyptian Museum (GEM) hun reis beëindigen. Eind juli maakte Mohamed Abdel Maksoud echter bekend dat de voorwerpen al op 2 augustus zullen terugkeren naar Egypte. De objecten van Toetanchamon zullen de komende drie maanden in een speciaal display te zien zijn in het Egyptisch Museum van Cairo en daarna in het vaste display bij andere juwelen van de koning geplaatst worden.

Ander Nieuws

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Toetanchamon Foto: Internet

Bent u een man van Europese afkomst? Dan is de kans ongeveer 50% dat u een verre voorouder deelt met niemand minder dan Toetanchamon! Dat is tenminste de conclusie van Zwitserse onderzoekers van het commerciële DNA-genealogie-centrum iGENEA in Zurich. Zij onderzochten het DNA-profiel van Toetanchamon en zijn er naar eigen zeggen in geslaagd om zijn Y-chromosoom te reconstrueren. Daaruit bleek dat Toetanchamon behoorde tot de zogenaamde haplogroep R1b1a2; een genetische 'stroming' die sterk vertegenwoordigd is in Europa. De gemeenschappelijke voorouder moet ongeveer 9500 jaar geleden hebben geleefd in de buurt van de Zwarte Zee. Ook de roemrijke familie van Toetanchamon, zoals Achnaton en Amenhotep III, moet dezelfde voorouder hebben gehad. Opvallend is dat de haplogroep R1b1a2 maar bij minder dan 1% van de moderne Egyptenaren voorkomt. Het onderzoeksteam, onder leiding van Roman Scholz, zoekt nu naar de meest verwante, levende familieleden van Toetanchamon. Een kanttekening is echter wel op zijn plaats, want iGENEA kwam aan het DNA-profiel door naar een documentaire van Discovery Channel te kijken over het Egyptische DNA-onderzoek naar de familie van Toetanchamon in 2009-2010. Daarbij werd het profiel van het Y-chromosoom kort in beeld gebracht. Volgens Scholz had iGENEA echter weinig keuze, daar het Egyptische team nooit de volledige onderzoeksresultaten gepubliceerd heeft.

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Koningin Nodjmet Foto: P. Landmann, Getty Images

De oude Egyptenaren gebruikte een soort gel om het haar van de overledene te stileren als onderdeel van de mummificatie. Dat is althans de conclusie van een onderzoek van de University of Manchester, onder leiding van Natalie McCreesh. Haar team onderzocht 15 mummies uit de necropool van Kellis in de Dachla-oase, en 3 mummies uit museumcollecties in de VS, VK en Ierland. De mannelijke en vrouwelijke personen van wie de lichamen werden onderzocht varieerden in leeftijd van 4 tot 58 jaar. Tijdens het onderzoek bleek dat het haar van de lichamen vettig was, en dat dit vet een andere samenstelling had dan datgene wat gebruikt werd voor de conservatie van het lichaam, en de rituele oliën. Het lijkt er dus op dat de Egyptenaren hun doden een goed verzorgd kapsel wilden meegeven. Op vele afbeeldingen staan Egyptenaren tijdens festiviteiten met vetkegels op het hoofd weergegeven, die waarschijnlijk duiden op het gebruik van geurige vetten ten behoeve van een verzorgd uiterlijk. Dit gebruik werd dus ook na de dood voortgezet. Het volledige onderzoeksverslag is hier (tegen betaling) te downloaden.

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Zalf flacon van Hatsjepsoet Foto: Ägyptisches Museum, Uni Bonn

Dat persoonlijke verzorging ook dodelijk kan zijn, blijkt uit een recent onderzoek van Michael Höveler-Müller en dr. Helmut Wiedenfeld. Höveler-Müller is sinds 2009 curator van het Egyptisch Museum van de Universiteit van Bonn. Wiedenfeld is verbonden aan het Farmacologisch Instituut van de universiteit. Het Egyptisch Museum bezit een klein, slank flaconnetje met de naam van Hatsjepsoet er in gegraveerd. Toen Höveler-Müller in 2009 curator werd, bedacht hij dat de inhoud van het flacon mogelijk nog intact is, omdat de hals geblokkeerd werd. Men nam altijd aan dat dit gewoon vuil was, maar bij een CAT-scan bleek al snel dat de blokkade werd gevormd werd door restanten van de oorspronkelijke verzegeling. Van de oorspronkelijke, vloeibare inhoud bleken er nog opgedroogde resten aanwezig te zijn. Daarvan werden in de zomer 2009 monsters genomen. De analyse van de monsters leverde een verassende conclusie op. Niet alleen was de vloeistof waarschijnlijk geen parfum, zoals altijd gedacht werd, maar lijkt het een soort huidlotion te zijn geweest. Mogelijk zelfs een zalfje tegen huidziektes. De aanwezigheid van onverzadigde vetzuren in het residu wijzen mogelijk in die richting. Tevens werden er koolwaterstoffen aangetroffen die soms nu nog gebruikt worden bij de bestrijding van huidziektes. Echter alleen op voorschrift, want één van de betreffende stoffen, benzo(a)pyreen, is één van de meest kankerverwekkende stoffen ter wereld. Benzo(a)pyreen is de grootste carcinogeen in sigarettenrook en is een bekende doodsoorzaak onder schoorsteenvegers. Er zijn aanwijzingen dat Hatsjepsoets familie last had van erfelijk eczeem, en de vermoedelijke mummie van Hatsjepsoet toont sporen van kanker. Allemaal redenen voor Höveler-Müller en Wiedenfeld om te speculeren dat Hatsjepsoet mogelijk de dood vond door haar eigen huidzalfje, waarvan het Egyptisch Museum in Bonn dus de spreekwoordelijke rokende pistool bezit. Klik hier voor het volledige persbericht met meer details over het onderzoek.

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Scène uit de 3D film van Jean-Pierre Houdin Foto: Dassault Systems

Jean-Pierre Houdin, de Franse architect die een paar jaar geleden enige bekendheid vergaarde met zijn opmerkelijke theorie over hoe de Egyptenaren de piramide van Choefoe hebben gebouwd, heeft zijn interactieve film op de markt gebracht. In de animatiefilm, desgewenst zelfs in 3D te bekijken, zet Houdin zijn controversiële theorie uiteen, terwijl de kijker in staat is zelf vrijelijk de 'camera' rond te bewegen. Niet alleen is de piramide te zien, maar ook het tempelcomplex er omheen en een reconstructie van de begrafenisprocessie. De film werd vervaardigd door softwarebedrijf Dassault Systems, dat tevens mee werkt aan het Djedi-project, waarbij een robotkarretje in de schachten van de piramide wordt losgelaten om deze verder te verkennen.

Klik hier voor een artikel met preview op de website van de BBC over deze 3D-animatiefilm over Giza.

Overigens kunt u op de website van de BBC ook zelf een piramide bouwen, middels deze interactieve animatie. Houdins bouwmethode is hier echter niet te kiezen.

Laatst aangepast op donderdag, 25 augustus 2011 21:44