Zoeken

Willekeurige foto

Egypt Ring

Deze website maakt deel uit van Egypt Ring.
This website is part of Egypt Ring.
Egypt Ring
 
 
Egyptologisch Nieuws juni 2011 PDF Afdrukken E-mailadres
donderdag, 30 juni 2011 21:33

Noord Egypte

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Zonnebark van Choefoe in het bootmuseum te Giza. Foto: Bjorn Koopmans

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Tweede zonnebark van Choefoe wordt onthuld. Foto: MSAA

Naast de piramide van Choefoe (Cheops) op het Giza-plateau kunt u al enkele tientallen jaren het zogenaamde zonnebootmuseum bezoeken, gewijd aan een enorme houten boot die men in 1954 in een speciale put vlak ernaast had aangetroffen. De boot had als een enorm bouwpakket van 1224 onderdelen zonder bouwinstructies 4.500 jaar onaangetast in de put gelegen. Het conserveren en assembleren van de boot heeft meer dan 10 jaar geduurd, maar het resultaat is indrukwekkend. Wat velen echter niet weten is dat er tot enkele dagen geleden nog een tweede, iets kleinere boot vlakbij in een put lag te wachten op conservatie en reconstructie.

Op 21 juni verscheen er een persbericht van het MSAA (Ministery of State for Antiquities Affaires) dat de voor de volgende dag geplande opening van de tweede bootput verplaatst was naar 23 juni. Deze mededeling kwam als een verrassing, want het MSAA had nooit een persbericht uit laten gaan over het feit dat de opening oorspronkelijk op 22 juni zou plaatsvinden. Volgens het MSAA "zijn de omstandigheden nu ideaal om de 40 enorme dekstenen te verwijderen." Het uitdagende project is in handen van het MSAA en de Waseda University (Japan), onder leiding van professor Sakuji Yoshimura. Inmiddels zijn de eerste dekstenen gelicht. De eerste woog maar liefst 16 ton en werd dan ook met speciale kranen opgetild. De hele operatie vindt plaats in een grote hangar die om de bootput heen is gebouwd. Nu al heeft het team een bijzondere ontdekking gedaan. Tussen de stenen die als vulling dienden tussen de dekstenen vond het team een cartouche met de naam van Choefoe, en de naam van zijn zoon en kroonprins Djedefra zonder cartouche er omheen. Dit is slechts de tweede keer dat we de naam van Choefoe zijn tegen gekomen in zijn piramidecomplex. Eerder is deze aangetroffen in de bovenste drukverlichtingsruimte boven de Koningskamer in de piramide zelf. Het feit dat Choefoes naam in een cartouche staat en die van Djedefra niet, wijst er op dat deze boot al tijdens de regering van Choefoe begraven is. Op de eerder opgegraven zonneboot had men ook al de naam van Djedefra aangetroffen, maar dan wel in een cartouche. Het lijkt dus waarschijnlijk dat de laatstgenoemde boot van latere datum is dan de boot die nu opgegraven wordt. Op deze website vindt u een filmpje over de onthulling van de tweede zonnebark.

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Koperen hengsels in piramideschacht van Choefoe. Foto: Djedi team

Vorige maand kon u op deze plaats lezen over de resultaten van het recente robotonderzoek in de schachten van de piramide van Choefoe (Cheops) te Giza. Het robotje van het Djedi-team maakte foto's van de ruimte achter de steen die de zuidelijke schacht van de zgn. Koninginnekamer blokkeert. Het Djedi-team bestaat uit de volgende personen: Shaun Whitehead (Scoutek Ltd, UK), TC Ng (onafhankelijk onderzoeker, Hong Kong), Robert Richardson (University of Leeds, UK), Andrew Pickering (University of Leeds, UK), Stephen Rhodes (University of Manchester, UK), Ron Grieve (Tekron, Canada), Adrian Hildred (onafhankelijk onderzoeker, UK), Mehdi Tayoubi (Dassault Systèmes, Frankrijk) en Richard Breitner (Dassault Systèmes, Frankrijk).

De foto's tonen rode markeringstekens op het vloeroppervlak. Volgens Luca Miatello, een onafhankelijk onderzoeker die zich specialiseert in oud Egyptische wiskunde, gaat het om de getallen 100, 20 en 1. Luca denkt dan ook dat hier simpelweg de totale lengte van de schacht opgetekend staat: 121 koninklijke el. Egyptoloog James P. Allen van Brown University (VS) vindt dit een zeer plausibele verklaring. Het onderzoeksteam wil op dit moment echter nog niets uitsluiten.

Op de foto's zijn tevens de uiteinden van de koperen hengsels aan de andere kant van de steen in de schacht zichtbaar. Op de foto's is te zien dat deze eindigen in een kleine lus, wat voor sommige onderzoekers aanleiding was om te speculeren dat de hengsels een decoratieve functie hadden.

Op deze website kunt u een filmpje met 3D-reconstructie van de vondst bekijken.

In augustus zal het team een camera met een hogere resolutie aan de robot bevestigen en daarmee nieuwe foto's maken. Het onderzoek moet eind dit jaar afgerond zijn.

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Gedecoreerde blokken uit het heilige meer van de Moet tempel te Tanis. Foto's: el-Ahram

San el-Hagar in de Nijldelta is de huidige naam van de plaats waar het oude Tanis heeft gelegen. De plaats is vooral bekend om de indrukwekkende ruïnes van een enorme tempel die aan de god Amon gewijd was. De tempel werd vooral opgetrokken uit hergebruikte blokken en beelden uit het nabij gelegen Per-Ramses, de noordelijke hoofdstad van Ramses II. Geen Amon-tempel is compleet zonder een tempel gewijd aan Amons goddelijke echtgenote Moet. De resten hiervan zijn een stuk schameler. Eind juni maakte het MSAA echter bekend dat een Frans opgravingsteam, onder leiding van dr. Philippe Brissaud, meer dan honderd steenblokken heeft opgegraven die deel uitmaakten van de wanden van een kleine tempel of kapel aan het heilige meer van de Moet-tempel. Maar liefst 78 blokken blijken prachtig gedecoreerd en op veel blokken zijn zelfs de kleuren nog intact. Het heilige meer was ongeveer 30 m bij 12 m, met een diepte van 6 m, en werd in 2009 ontdekt. De meeste steenblokken zijn te dateren tot de tijd van Osorkon II uit de 22e dynastie en tonen sporen van hergebruik in de Late Tijd of de Ptolemaeische tijd. Twee blokken dragen de naam van Osorkon III of IV.

Midden Egypte en Oostelijke Woestijn

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Lahun. Foto: Bjorn Koopmans

U herinnert zich misschien nog wel dat een Egyptisch opgravingsteam in Lahun het werk in april neer heeft moeten leggen, nadat een comité had geconstateerd dat het team zeer onzorgvuldig met de opgegraven oudheden en menselijke resten omging. Naar verluid ontving het MSAA een brief van Irina Bokova, directeur-generaal van UNESCO, waarin zij haar zorgen hierover uit. Hawass ontkent dit echter. Niettemin besloot het MSAA begin juni om een uitgebreid plan voor site-management op te stellen voor Lahun. In Lahun bouwde koning Senwosret II zijn piramide. Tevens is Lahun bekend vanwege de enorme necropolen met kleurrijke mummiekisten uit het Middenrijk tot en met de Romeinse periode.

In dit artikel vind u een aardige samenvatting en een filmpje van de werkzaamheden van het opgravingsteam van Steven Sidebotham in de bijna mythische plaats Berenike aan de Rode Zeekust.

Zuid Egypte

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Kolossaal albasten beeld van Amenhotep III en gerestaureerde stèle te Kom el-Hettan. Foto's: MSAA

Zoals u weet worden er iedere maand wel één of meerdere (restanten van) beelden gevonden in Kom el-Hettan, waar Amenhotep III zijn Tempel van Miljoenen Jaren liet bouwen. Deze maand is echter tamelijk bijzonder. Het opgravingsteam van dr. Hourig Zourouzian ontdekte namelijk een gigantisch albasten beeld van de koning. Tevens is er een diorieten hoofd van een godenbeeld gevonden en werd een enorme stèle gerestaureerd. Het albasten beeld werd aangetroffen in de toegang tot de derde pyloon, zo’n 200 m achter de Memnon-kolossen, en toont Amenhotep III zittend op een troon, met zijn Nemes-hoofddoek op en zijn Sjediet-schort aan. Het beeld heeft een pendant gehad aan de zuidkant van de pyloon. Waarschijnlijk zijn de beelden door een zware aardbeving omgevallen en onder het Nijlslib geraakt. Een deel van de troon van één van de beelden werd al eerder gevonden. Het hoofd van het beeld dat afgelopen maand gevonden werd, is maar liefst 1,20 m hoog en lag met het gezicht naar beneden. Een deel van het gezicht toont duidelijke sporen van restauratie. Waarschijnlijk was het beeld ca. 18 m hoog en is daarmee één van de grootste albasten beelden ooit gevonden. In de grote hypostylezaal van de tempel vond het team een 28,5 cm hoog diorieten hoofd van een beeld van een mannelijke godheid. Gedurende de opgravingen van de afgelopen jaren zijn verspreid over het tempelgebied maar liefst 111 fragmenten van een rood-granieten stèle gevonden, die oorspronkelijk in dezelfde hypostylezaal stond. Het team heeft de stèle met nauwkeurig gepuzzel voor een groot deel weten te restaureren tot een hoogte van 7,40 m; oorspronkelijk was de stèle 9 m hoog. Volgend seizoen hoopt het team de restauratie te voltooien door het bovenste stuk te plaatsen. Op de stèle staat in 25 rijen tekst een opsomming van de tempels die Amenhotep III heeft laten bouwen voor de god Amon. Tot slot heeft het team de baard van een beeld in het Luxor Museum weten terug te vinden in een depot. Beide delen zijn tegelijk gevonden door dr. Labib Habachi in 1957, maar om een onbekende reden is het beeld zonder baard tentoongesteld. Beeld en baard zijn nu weer herenigd. In het volgende artikel vindt u meer achtergrondinformatie en enkele foto’s: http://weekly.ahram.org.eg/2011/1050/heritage.htm

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Microbioloog Ralph Mitchell. Foto: Eliza Grinnell

Wie eens in het graf van Toetanchamon geweest is of foto's van de gedecoreerde wanden gezien heeft, zal zich wellicht herinneren dat deze bezaaid zijn met donkerbruine of zwarte vlekken. Lang heeft men zich afgevraagd waar deze vlekken vandaan komen en, belangrijker nog, of ze schadelijk zijn voor het graf of de bezoekers, en of ze groter of talrijker worden. Professor Ralph Mitchell, een expert op het gebied van toegepaste microbiologie op cultureel erfgoed die verbonden is aan de Harvard School of Engineering and Applied Sciences, zegt het antwoord op deze vragen te hebben gevonden. Het MSAA, dat zich al jaren bezighoudt met de vlekken in het graf, schakelde het prestigieuze Getty Conservation Institute in, dat vervolgens Mitchell inschakelde. Mitchell en zijn team onderzochten monsters van de bruine vlekken en kweekten ze op om er vervolgens DNA-onderzoek op toe te passen. Ondertussen verrichte het Getty Conservation Institute chemisch onderzoek naar de monsters. Bij dit chemisch onderzoek werden sporen van melanine aangetroffen, een stof die door schimmels en sommige bacteriën als bijproduct wordt afgescheiden. Niettemin werden er geen levende organismen aangetroffen in de monsters. Mitchell speculeert dat Toetanchamon in grote haast begraven is, terwijl de verf op de muren nog nat was. De natte verf, samen met het vocht in de etenswaren die als grafgiften waren achtergelaten, vormden een fantastisch groeiklimaat voor de schimmels of bacteriën, tot al het vocht uiteindelijk verdween.

Onbekend is welke organismen precies verantwoordelijk waren voor de vlekken, maar nu zijn ze in elk geval niet meer actief. Bij de vergelijking van foto’s gemaakt ten tijde van de vondst van het graf in 1922, en recente foto's werden geen nieuwe vlekken geconstateerd. Het lijkt er dus op dat de vlekken geen bedreiging meer vormen voor het graf of bezoekers ervan. Er hoeft dus ook niets gedaan te worden om de vlekken te verwijderen of te bestrijden. "Integendeel," vindt Mitchell, "het is een integraal onderdeel van de historie van het graf." Lees hier verder voor meer informatie over het fascinerende werk van Ralph Mitchell in het ietwat exotische vakgebied van wat in de VS 'cultural heritage microbiology' genoemd wordt.

Museum Nieuws

Rectificatie: In het Egyptologisch Nieuws mei 2011 stond dat de nieuwe openingsdatum voor het Grand Egyptian Museum (GEM) was vastgesteld op 15 maart 2013. Dat moet zijn 15 maart 2015. Overigens heeft Egypte van de Japanse overheid in juni een lening van 35,6 miljoen euro ontvangen om het enorme project te voltooien.

Gevolgen Egyptische Revolutie

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Voormalig First Lady van Egypte Suzanne Mubarak. Foto: internet

Zoals u zich wellicht nog herinnert, werd Zahi Hawass in april veroordeeld tot 1 jaar gevangenisstraf en een geldboete wegens oneerlijk gedrag bij de verloting van winkelruimte in het Egyptisch Museum (en niet wegens een gronddispuut, zoals eerder gesuggereerd werd). De volgende dag tekende Hawass bezwaar aan. Op 15 juni kwam zijn zaak opnieuw voor de rechtbank. Toen Hawass even daarvoor naar de VS vertrok met als officiële reden om een reeks lezingen te geven, werd dit door velen opgevat als een vlucht voor het vonnis. Gelukkig voor Hawass viel het vonnis gunstig uit voor hem. Hawass werd vrijgesproken.

Een nieuwe rechtszaak tegen Hawass liet echter niet lang op zich wachten. De Egyptische Openbare Aanklager onderzoekt beschuldigingen van Nour Abdel Samad, de directeur van de Egyptische archeologische sites. Hawass zou volgens hem 17 miljoen euro aan opbrengsten van de grote, reizende Toetanchamon-tentoonstelling naar Suzanne Mubarak, de vrouw van de voormalige president van Egypte, hebben gesluisd. Volgens Hawass komen de opbrengsten ten goede aan het liefdadigheidsfonds van de voormalige First Lady, maar omdat dit fonds door een particulier beheert wordt, mag het niet direct profiteren van opbrengsten van nationale schatten, aldus Nour Abdel Samad. Tevens zou Hawass onterecht een contract hebben afgesloten met de American Geographical Society voor de tentoonstelling van oudheden in de VS en Australië. Tot slot beschuldigt Abdel Samad Hawass ervan onzorgvuldig met oudheden om te gaan bij het uitlenen aan internationale tentoonstellingen. Zo zouden 143 oudheden na een tentoonstelling in Washington in 2002 nog steeds niet terug in Egypte zijn. Nour Abdel Samad is één van de twee grootste opponenten van Zahi Hawass en is zelf ook niet onomstreden. In dit artikel van Ahram Online vindt u meer informatie. Het MSAA ontkent alle aantijgingen, maar het dagblad al-Ahram wist onlangs de hand te leggen op een overeenkomst tussen de toenmalige SCA (nu MSAA) en de Heliopolis Charity Organization, dat eigendom van Suzanne Mubarak is. Deze overeenkomst lijkt de beschuldigingen van Nour Abdel Samad ten dele te bevestigen.

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Grensstèle V: één van de zwaar beschadigde grensstèles aan de oostoever van Minya. Foto: Sandra van der Lee

Onduidelijke berichten op internet suggereren dat een grensstèle van Achnaton in de stad Daryout (in de Assioet-regio) vijf maanden geleden is vernietigd. Lokale bewoners drongen het als archeologisch gebied gemarkeerde terrein binnen en bliezen de stèle op met dynamiet. Volgens een onderzoekscommissie onder leiding van Atef Abul-Dahab is de stèle echter in orde, maar zeer verweerd als gevolg van erosie. Helaas is niet bekend om welke grensstèle het precies gaat. Mogelijk gaat het om een grensstèle die jaren geleden al opgeblazen is. Achnaton liet de grensstèles aanleggen toen hij zich terugtrok in zijn nieuwe hoofdstad Achetaton om zich aan de Aton-religie te wijden.

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Egyptoloog Mark Lehner. Foto: Sherif Sonbol

In het volgende artikel kunt u lezen over het goede werk van de Archaeological Field School (AFS), Ancient Egypt Research Associates (AERA) en het Giza Plateau Mapping Project (GPMP) van Mark Lehner. Tevens leest u over recente, politiek geladen beschuldigingen van antiquiteitendiefstal aan het adres van AERA. http://weekly.ahram.org.eg/2011/1049/heritage.htm

Zoals u wellicht weet is de rust in Egypte nog altijd niet volledig teruggekeerd. Er vinden nog regelmatig vreedzame protesten en stakingen plaats, ondanks de nieuwe wetgeving die dit strafbaar maakt. Begin juni protesteerden medewerkers van het MSAA in de Kasr el-Nil Street onder meer voor vaste contracten, hogere lonen en het vertrek van Zahi Hawass. Volgens Waleed Sami, een woordvoerder van de demonstranten, zou een staking van MSAA-personeel in heel Egypte op handen zijn. Zo zou op 15 juni een zitstaking georganiseerd worden voor de deur van het Egyptisch Museum in Cairo. Ook zou vanaf die dag het Giza-plateau gesloten worden als gevolg van een staking van het beveiligingspersoneel op de site en zouden andere toeristische en archeologische sites spoedig volgen. Op het moment van schrijven (27 juni) is nog altijd niet bekend of deze stakingen daadwerkelijk hebben plaatsgevonden.

Ander Nieuws

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Gestolen reliëffragment uit Behbeit el-Hagar, met afbeelding van de godin Achet. Foto: MSAA

Begin juni werd de veiling van een Egyptische reliëf in veilinghuis Bonham (Londen) voorkomen. Het gaat om een granieten scherf met een deel van een afbeelding van de godin Achet met een koeienkop. De scherf is afkomstig uit Behbeit el-Hagar, een site in het noorden van de Nijldelta, waar de indrukwekkend ruïnes van een tempel gewijd aan Isis te vinden zijn. Het reliëffragment werd in 1990 losgeslagen van een groot blok en uit Egypte gesmokkeld. Een departement van het MSAA ontdekte de aanstaande veiling en schakelde de Egyptische ambassade in Londen in. Enkele dagen later was het fragment terug in Egypte, waar het nu gerestaureerd wordt in het Egyptisch Museum, Cairo. Uiteindelijk zal het fragment weer op zijn oorspronkelijke positie in de tempelruïne geplaatst worden. In deze PDF kunt een serie vergelijkende foto's uit 1977 en 2002 bekijken. Op afbeelding 9 en 10 ziet u het granieten blok waar het betreffende fragment van teruggevonden is.

Sorry, you have not enough rights to view this image.

Mummie uit Dachla oase, met goed geconserveerd longweefsel. Foto: Dakleh Oasis Project

De laatste jaren horen we veel over het probleem van fijnstof in stedelijke gebieden. Vooral vrachtwagens en fabrieken krijgen de schuld van het verspreiden hiervan. Fijnstof irriteert de luchtwegen en veroorzaakt daardoor allerlei lichamelijke klachten. Toch is fijnstof niet iets van de laatste tijd. Sterker nog: een nieuw onderzoek van Roger Montgomerie, doctoraal student aan de KNH Centre for Biomedical Egyptology van de University of Manchester, toont aan dat de oude Egyptenaren ook al last hadden van fijnstof. Waaronder werklui uit de Dachla oase, edellieden en priesters. Alle 15 onderzochte gemummificeerde longen bleken fijnstof te bevatten in hoeveelheden die nauwelijks onderdoen voor die in onze longen. Helaas is gemummificeerd longweefsel erg zeldzaam, waardoor meer testen op dit moment niet mogelijk zijn. Montgomerie probeert nu de aard van de antieke vervuiling door fijnstof te achterhalen door de uitstoot ervan bij de productie van brandstoffen uit die tijd te onderzoeken. Tevens onderzoekt hij allerlei zand-monsters om deze te vergelijken met het aangetroffen fijnstof in de mummielongen. Over 3 maanden verwacht hij hier resultaten van te hebben.

Professor David Lambert van de Griffith University (Australië) heeft als evolutionair bioloog een hele andere kijk op de Ibis in het Oude Egypte en de massale mummificatie van ibissen door de Egyptenaren dan egyptologen. Zo kunnen deze ibis-mummies helpen bij de studie naar ontwikkelingen in hun DNA. Op deze webpagina kunt u een interessant interview met Lambert beluisteren.

Laatst aangepast op vrijdag, 01 juli 2011 07:06