Zoeken

Willekeurige foto

  • 3682 - Olifantbeeld NO-zijde tempel (100) - Musawwarat es-Sufra
  • Categorie: Nubiëreis najaar 2010
  • Commentaren: 0

Egypt Ring

Deze website maakt deel uit van Egypt Ring.
This website is part of Egypt Ring.
Egypt Ring
 
 
Egyptologisch nieuws eind november / begin december 2010 PDF Afdrukken E-mailadres
maandag, 27 december 2010 16:02

Noord Egypte

Van Memphis, vele eeuwen lang de administratieve hoofdstad van het oude Egypte, is nu vrijwel niets meer over. De schamele restanten van een gigantische tempel voor de god Ptah is vrijwel het enige dat van deze eens bruisende metropool overgebleven is. Vele bezoekers aan Egypte zullen het openluchtmuseum bij het huidige dorp Mit Rahina bezocht hebben en daar onder meer het enorme beeld van Ramses II aanschouwd hebben. Dit is echter maar het topje van de ijsberg. Vlak naast het museum, aan de rand van het dorp, kan men in het voorbijrijden enkele ruïnes zien liggen van de Ptah-tempel. Deze zijn voor toeristen niet toegankelijk. En dat is misschien maar goed ook, want de ruïnes worden in toenemende mate bedreigd door afval en rioolwater. Volgens een recent nieuwsartikel hebben bewoners de riolering van het dorp vernield om in plaats hiervan huizen te bouwen. Met grote lekkages bij de tempelrestanten als gevolg. Dat de site ook als vuilnisbelt dient, helpt bepaald niet. Desondanks is het volgens Aboe Ahmed, een bewoner van het dorp, dorpelingen niet toegestaan hun doden in of rond het dorp te begraven, omdat het hele gebied een archeologische site is. De autoriteiten lijken echter weinig tot geen oog te hebben voor het ernstige verval van deze unieke site.

Een team van AERA (Ancient Egypt Research Associates) onder leiding van Mark Lehner heeft op het Giza plateau maar liefst 400 graven gevonden. Onduidelijk is echter of dit om een recente, enkele ontdekking gaat of om een opsomming van jarenlange opgravingen. De graven behoorden toe aan arme mensen die tussen 2700 en 2000 jaar geleden leefden, millennia na de bouw van de piramiden van Giza. Gedurende deze periode werd Egypte opeenvolgend geregeerd door Nubiërs, Assyriërs, Perzen, Grieken en Romeinen.
Hoewel alle opgegraven lichamen duidelijke sporen van ondervoeding vertoonden, waren de mannen er opvallend genoeg over het algemeen slechter aan toe dan de vrouwen. Botbreuken en andere sporen van lichamelijk letsel werden vrijwel uitsluitend aangetroffen bij mannen.
De graven zijn allemaal aangetroffen langs de bekende Muur van de Kraai, die iets ten zuiden van de Sfinx staat. Niemand weet precies waar deze naam vandaan komt, maar de 200 meter lange muur is even oud als de piramides en heeft daardoor mogelijk in de loop der eeuwen een heilige betekenis gekregen.

Bijna iedere maand duikt er een nieuwe theorie rondom de piramides op. Deze maand is het de beurt aan professor Ken MacKenzie van Victoria University, Nieuw-Zeeland. Met een spectrometer analyseerde hij een stukje van een blok van de Knikpiramide van Snofroe, waardoor hij de chemische samenstelling van het monster kon bepalen. Zodoende ontdekte MacKenzie dat het blok niet uit solide steen bestaat, maar uit een mengsel van steensoorten. MacKenzie noemt het mengsel van kalksteen, kwarts en water 'antiek beton' en is ervan overtuigd dat de Egyptenaren hun piramides bouwden door blokken te gieten in plaats van te hakken uit de rotsbodem. Door gebruik te maken van houten vormen en het betonmengsel zouden de Egyptenaren redelijk eenvoudig in staat zijn geweest om de piramiden te bouwen. De nieuwsartikelen geven echter geen antwoord op vragen zoals: vanwaar al die enorme steengroeves (vaak in de directe nabijheid van piramides)? En: waarom gebruikten ze dit beton niet meteen als bindmiddel voor deze blokken? En: zijn de talrijke andere monumenten in Egypte ook zo gebouwd?

Begin december was in een column van Zahi Hawass ('Dig Days') te lezen dat de SCA onder het dorpje Nazlet el-Samman bij Giza heeft gegraven en daarbij de processieweg en daltempel van het piramidecomplex van Choefoe heeft ontdekt. Ook vond de SCA een 12 m lange kalkstenen helling voor de daltempel van het piramidecomplex van Chafra, die uitmondde op een haven. Elke ingang van de daltempel werd beschermd door het beeld van een godin: Bastet voor de noordingang en Hathor voor de zuidingang. De SCA zegt ook de mogelijke locatie van de balsemingstent van Chafra te hebben gevonden. Vlakbij de daltempel bevindt zich namelijk een tichelstenen platform vanwaar de vrouw en kinderen de balseming van Chafra's lichaam zouden hebben waargenomen.
Meer informatie over deze potentieel spectaculaire ontdekkingen zijn echter niet bekend gemaakt. Het is opmerkelijk dat dr. Zahi Hawass vaak relatief kleine en/of dubieuze vondsten breed uitmeet in de media, maar bijzondere vondsten als deze alleen maar terloops opmerkt in columns of interviews. Dat gezegd hebbende: de mogelijke vondst van de locatie van de balsemingtent is ook zeer dubieus.

Een team van de Universiteit van Hawaii heeft de ruïnes van een tempel uit de tijd van Ptolemaeus II ontdekt in het huidige stadje Tell Timai, vroeger bekend als Thmoeis. Tell Timai ligt in de oostelijke delta, op nog geen 500 m van Mendes. Volgens professor Robert Littman en zijn collega Jay Silverstein was de tempel gewijd aan de vergoddelijkte Arsinoë II (zie ook verderop in dit Egyptologisch Nieuws). Behalve een aantal fragmenten van zuilen, vond het team enkele gedecoreerde steenfragmenten met o.a. één cartouche van Ptolemaeus II. Ook vond men een klein beeldje van de godin Taweret. Voor foto's en meer informatie over het opgravingsteam en de geschiedenis van Thmoeis kunt u terecht bij dit artikel.

Westelijke Woestijn

In het december-nummer van Geology staat een interessant artikel over de enorme meren die honderdduizenden jaren geleden de Sahara domineerden. Met name een meer in de Toeshka-regio, 400 km ten westen van de Nijl, is de focus van het artikel. Dit meer ontstond ongeveer 250.000 jaar geleden en groeide en kromp in de millennia daarna tot het uiteindelijk ongeveer 80.000 jaar geleden opdroogde. Op zijn hoogtepunt besloeg het meer een oppervlakte van 68.000 km2, een gebied 1,5 keer de oppervlakte van heel Nederland. Lees meer over het artikel onder meer op de website van Wired.

Zuid Egypte

En alweer heeft de SCA een stel beelden gevonden in Kom el-Hettan, het terrein van de Tempel van Miljoenen Jaren van Amenhotep III. Ditmaal gaat het om een granieten beeld van de god Hapi, één van de zonen van Horus. Hapi, met zijn bavianenkop, wordt geassocieerd met de longen en zijn beeltenis is dan ook vaak te zien op de kanopenkruik die de longen van de overledene bevat. Beelden van Hapi zijn echter zeer zeldzaam. Van dit beeld zijn alleen de kop en het bovenste deel van de torso gevonden, maar volgens het persbericht van de SCA zou dit fragment al 2,73 m hoog zijn. De begeleidende foto doet echter een hoogte van nog geen halve meter vermoeden. Behalve het beeld van Hapi is namelijk ook het onderste deel van een granieten beeld van Amenhotep III te zien. Dit fragment zou ca. 30 cm hoog zijn en is op de foto hoger dan het fragment van Hapi. Wat denkt u?
De grote dichtheid van beelden in dit stuk van de tempel doet Zahi Hawass vermoeden dat hier sprake is van een beeldencachette; een soort 'begraafplaats' voor 'oude' of gebroken beelden.

Van het duizelingwekkende budget van 7,3 miljoen euro is de Thebaanse westoever onlangs voorzien van verlichting. En dan heb ik het niet over straatverlichting, maar over schijnwerpers en sfeerverlichting die de enorme keten aan monumenten verlichten, inclusief de heuvels aan de voet waarvan de monumenten liggen. De Egyptische SCA heeft hiervoor samengewerkt met de Egypt Sound and Light Organization en het Franse Architecture Lumière. Volgens Zahi Hawass onder het mom van de 'conservatie van de monumenten'. Hiertoe zijn ook de openingstijden flink verruimd; men kan veel monumenten voortaan tussen 7 uur 's ochtends en 8 uur 's avonds bezoeken. Dat de 922 lampen tevens voor mooie nachtelijke plaatjes zorgen, ziet dr. Hawass meer als bijzaak. Over de gevolgen voor het milieu wordt niet gesproken in het SCA-persbericht.

Buiten Egypte

Archeologen hebben in Stavropol Terrirory (Rusland) voorwerpen opgegraven die afkomstig zijn uit het oude Egypte. Het gaat om een bronzen spiegel en een ongespecificeerd aantal faience kralen. Daarnaast trof het opgravingsteam een bronzen bijl, faience ornamenten en aardewerk aan in drie graven, waarvan één van een meisje in haar tienerjaren. De context van de vondsten duidt op een ouderdom van zo'n 3000 jaar. De Egyptische voorwerpen zijn mogelijk in het Russische gebied beland door handelsbetrekkingen langs de Zijderoute of via de Griekse koloniën langs de Zwarte Zee.

Opmerkelijk Nieuws

Strikt genomen geen echt nieuws, maar naar mening van ondergetekende wel het vermelden waard: de fietstocht van een Amerikaan van Alexandria, via de Siwa-oase en de Bahariya-oase, naar Cairo. U leest het goed: deze man heeft op de fiets de onherbergzame Westelijke Woestijn doorkruist. Het doel van zijn tocht: het traceren van de route van Alexander de Grote door het Midden-Oosten. U leest meer over deze fascinerende onderneming op deze website (inclusief enkele foto's).

Een inwoner van Derby (GB) heeft bij het tuinieren de kop van een Egyptisch beeld opgegraven in zijn achtertuin. Volgens deskundige Henry Sandon van BBC's Antiques Roadshow, die de buste onlangs taxeerde, is de buste ongeveer 3700 jaar oud en ca. 12.000 euro waard. De vinder, die anoniem wenst te blijven, ontdekte het hoofd toen hij 18 maanden geleden een spade in de grond van zijn achtertuin stak. Kort daarop heeft hij de buste aan curators van het British Museum in Londen laten zien, die na enige scepsis toegaven dat het hoogstwaarschijnlijk een authentiek voorwerp betreft. Het is onbekend of de eigenaar de buste gaat verkopen.

Ander Nieuws

Een totaal van 200 voorwerpen is half november overgedragen door de Egyptische Al Ahly Bank aan de SCA. De ouderdom van de voorwerpen loopt uiteen van de Faraonische tijd tot in de Islamitische periode. Onder de voorwerpen bevinden zich fragmenten van kalkstenen en houten beeldjes van Horus, Hathor, Ptah en Serapis, Romeinse terracotta beeldjes en 20 munten uit latere perioden. Volgens bankdirecteur dr. Tarek Amer lagen de voorwerpen al sinds de late 19e eeuw in de kluis van de bank. Het ging om twee collecties van buitenlandse reizigers die de antiquiteiten aankochten en veilig bewaarden in de bank, maar deze nooit meer hebben opgehaald. Hoessein Bassir, hoofd van het comité dat de antiquiteiten op authenticiteit controleerde, zei dat de belangrijkste vondst het dagboek van de Armeen Oying Alexanian was. In dit dagboek staan namelijk namen en telefoonnummers van antiquiteitenhandelaren uit die tijd, wat ons meer leert over de handelspraktijken in de late 19e, begin 20e eeuw. De andere collectie was van een Britse verzamelaar. Beiden huurden een kluis bij de Al Ahly Bank en betaalden de huur voor enkele jaren. Daarna werd nooit meer een betaling ontvangen, noch werden de collecties opgehaald. In navolging op de Egyptische wet werd de inhoud van de kluisjes geconfisqueerd door de bank en 15 jaar bewaard voor het geval de eigenaren toch nog op mochten dagen. Dat gebeurde niet en de collecties raakten in de vergetelheid, tot de bank eerder dit jaar een complete inventarisatie liet uitvoeren. Daarbij kwamen de 200 voorwerpen aan het licht en werden overgedragen aan de SCA, die ze bij het Egyptisch Museum in Cairo heeft ondergebracht.

Arsinoë II, de zus en echtgenote van Ptolemaeus II, heeft mogelijk als farao over Egypte geregeerd. Dat schrijft Maria Nilsson in haar proefschrift voor de Universiteit van Gothenburg. Het proefschrift ('The Crown of Arsinoë - The Creation and Development of an Imagery of Authority') beschrijft in niet minder dan 762 pagina's hoe de interpretatie van Arsinoë's kroon op tempelafbeeldingen leidt tot de conclusie dat zij al tijdens haar leven vergoddelijkt werd en zodoende, samen met haar echtgenote, over Egypte regeerde. Opvolgers zoals Ptolemaeus VI en Cleopatra VII hebben deze symboliek overgenomen om hun eigen claim op de troon te legitimeren. Nilsson's uitgebreide proefschrift is hier gratis te downloaden.

Er zijn op internet vele honderden initiatieven te vinden van mensen of organisaties die informatie m.b.t. het oude Egypte willen ontsluiten en/of bundelen. Helaas stranden vele initiatieven al vrij snel. Meestal door tijdgebrek, verschuiving van prioriteiten, geldgebrek of gebrekkige samenwerking. Hopelijk ondergaat Bibalex niet hetzelfde lot. Hier vindt u namelijk een database van monumentale inscripties uit de oudheid, met een speciale focus op het oude Egypte. Alles, maar dan ook alles waar een tekst op te vinden is wordt geïndexeerd en voorzien van een korte omschrijving, een foto, een transliteratie en een vertaling. Ongeacht of het gaat om een rotsinscriptie, een funderingssteen of een graffito. Een uiterst ambitieus project met nu al een heel aardig begin. U kunt de database hier vinden. 

Laatst aangepast op maandag, 27 december 2010 16:09