Zoeken

Willekeurige foto

Egypt Ring

Deze website maakt deel uit van Egypt Ring.
This website is part of Egypt Ring.
Egypt Ring
 
 
Egyptologisch nieuws april 2009 PDF Afdrukken E-mailadres
dinsdag, 30 november 1999 01:00

Het heeft wat langer dan normaal geduurd, maar hier is dan toch het Egyptoloisch nieuws van eind maart, april en begin mei!

Noord Egypte

Het team van AERA (Ancient Egypt Research Associates) in Gizeh heeft halverwege maart een graf met vijf goed bewaard gebleven hondenlichamen aangetroffen. Het graf bevindt zich in de necropool van de piramidenstad, maar stamt uit de Late Tijd (747-525 v.Chr.). De honden lijken gemummificeerd te zijn en hebben waarschijnlijk dienst gedaan als offers aan de god Anoebis of Wepwaoet.

Afgelopen maand is een radarsurvey van Taposiris Magna afgerond. Het project staat onder leiding van dr. Zahi Hawass van de SCA (Supreme Council of Antiquities) en Kathleen Martinez, een wetenschapper uit de Dominicaanse Republiek. Men hoopt in Taposiris Magna het graf van Cleopatra VII en Marcus Antonius te vinden. Het radaronderzoek werd uitgevoerd door een Egyptisch team en de Amerikaanse consultant dr. Roger Vickers. Uit het onderzoek is gebleken dat er drie interessante plekken waren, waar men een week later dan ook is begonnen te graven.
Buiten de tempelmuren vond het team al eerder een necropool met 27 graven uit de Grieks-Romeinse Tijd. Volgens dr. Martinez heeft de expeditie een tempel gewijd aan Isis gevonden, evenals enkele munten met de beeltenis van Alexander de Grote. Volgens dr. Hawass heeft de expeditie verder een klein albasten hoofdje van een beeldje van Cleopatra gevonden, 22 munten met haar beeltenis, vele amuletten, een zwart granieten, hoofdloos beeld uit de Ptolemeentijd en een stuk van een stenen masker dat volgens dr. Hawass Marcus Antonius moeten voorstellen. In de tempel vond men drie grafschachten, waarschijnlijk bedoeld voor hoogwaardigheidbekleders. Het team vermoedt dat het graf van Cleopatra en Marcus Antonius hier vlakbij moet zijn.
Martinez, advocaat van origine, zegt al 14 jaar op zoek te zijn naar Cleopatra en haar geliefde. Het team heeft tot eind april de tijd gehad om de bijzondere ontdekking te doen waarop ze hoopte, omdat de site vlak naast een zomerverblijf van president Mubarak ligt, waardoor het gebied om beveiligingsredenen van mei tot november niet toegankelijk is. Zelfs Zahi Hawass kan daar niets aan doen, hoewel hij in een interview met Der Spiegel op 27 april liet weten dat op 4 mei sondes in drie 25 m diepe schachten heeft neergelaten. Die datum is overigens waarschijnlijk niet toevallig gekozen; 4 mei vierde president Hosni Mubarak zijn 81e verjaardag. Op moment van schrijven (6 mei) zijn er nog geen resultaten bekend van dit onderzoek.

Voor een Nederlandstalig filmpje over de opgravingen kunt u hier terecht.

Waar het gaat om de restauratiewerkzaamheden aan de piramide van Djoser te Sakkara is de wereld een Zahi Hawass rijker! Althans, als we de secretaris-generaal van de SCA op zijn eigen woord mogen geloven. Enkele weken geleden schreef hij in een artikel op zijn website dat hij Samir Abdel-Raouf heeft aangesteld als hoofd van het restauratieteam en hem volledige beslissingsbevoegdheid heeft gegeven binnen de kaders van dit project. "Ik zei hem dat wanneer hij op de site is, hij de Zahi Hawass is van dit project!", aldus dr. Hawass.
Hoe dan ook is het team druk bezig met het identificeren, schoonmaken en, waar mogelijk, terugplaatsen van de originele stenen. Elke steen krijgt een uniek identificatienummer en de nieuwe locatie van de steen wordt in drie dimensies vastgelegd. Als specie wordt een mengsel van kalk en zand gebruikt.

De schacht in de noordoosthoek van de piramide, die tijdens de werkzaamheden is gevonden, zal voorlopig niet onderzocht worden, daar men voorrang wil geven aan de conservatie van de piramide zelf. Naast deze originele schacht vond het team nog twee grafschachten die in latere tijden in het lichaam van de piramide zijn uitgehakt.

Ook in het binnenste van de piramide wordt gewerkt. Het team heeft al duizenden stenen potscherven gevonden, evenals manden en touwen uit de tijd van de begrafenis. Ook trof men materialen aan die door Lauer's expeditie zijn achtergelaten. Met epoxyhars worden de muren en plafonds verstevigd en er is apparatuur aangebracht die de luchtvochtigheid en temperatuur moet monitoren. Tot slot heeft men de sarcofaag uitgegraven en een tunnel onder de sarcofaag blootgelegd.

Klik op de titel van dit artikel of op de knop 'Lees verder...' hieronder om de rest van het nieuws te lezen! Als u (al) in het volledige artikel bent, leest u hieronder verder.

Midden Egypte

Bij el-Lahun (Illahun) heeft een Egyptische expeditie 53 rotsgraven ontdekt uit het Middenrijk, het Nieuwe Rijk en de 22e dynastie. De necropool ligt ten zuidoosten van de piramiden van el-Lahun. Van de vele gevonden mummies zijn er vier uit de 22e dynastie.

Sommige graven bestaan enkel uit een grafschacht, terwijl andere uit meerdere kamers en gangen bestaan. Bij de opgravingen zijn al verscheidene houten mummiekisten aangetroffen, meestal in uitstekende conditie. Sommige kisten zijn echter verkoold teruggevonden, mogelijk als gevolg van verbranding in de Koptische Tijd. Het team vond ook 15 Fayoumportretten (beschilderde houten mummiemaskers), amuletten en aardewerk.
Volgens dr. Abdel-Rahman El-Ayedi, die aan het hoofd staat van het project, is ook een grafkapel met offertafel uit het Middenrijk gevonden. Sporen wijzen er echter op dat de kapel mogelijk tot in de Romeinse Tijd nog gebruikt is. Daarnaast vond het opgravingsteam nog bronzen en koperen juwelen uit de Romeinse Tijd en een groot aantal faience amuletten.

Enkele weken na het verschijnen van de eerste persberichten over de vondst heeft het team de pers op de site rondgeleid. Voor de ogen van de pers werd het deksel van een 4000 jaar oude kist verwijderd die volgens het opschrift toebehoort aan Isis-her-ib, dochter van een burgemeester. De kist verkeert in uitstekende staat en ligt tussen twee andere mummiekisten, eveneens toebehorend aan vrouwen.
Ayedi vertelde de pers dat enkele dagen later een officiele aankondiging zou volgen over een spectaculaire vondst in deze necropool. 5 Mei vond deze aankondiging plaats. Het team heeft een graf uit de 2e dynastie gevonden, wat volgens Ayedi het eerste bewijs is dat Senwosret II (12e dynastie) niet de stichter van de dodenstad is. Een oplettende lezer van EEF NEWS (Egyptologists Electronic Forum) merkte echter al snel op dat Flinders Petrie, Guy Brunton en M.A. Murray al in 1923 vroegdynastische graven hebben aangetroffen op deze site. Het graf dat het team van Ayedi vond, bestaat uit een zeer kleine ruimte met een houten lijkkist, waarin de restanten van een 40 tot 49 jarige man lagen. Het lichaam was in linnen gewikkeld (dus niet gemummificeerd; met die techniek was men in die tijd nog niet bekend). De houten kist heeft een gewelfd deksel en een paleisfacade op de zijkant afgebeeld staan. De vondst werd gedaan na de toevallige ontdekking  van een potscherf uit de vroegdynastische tijd, die Ayedi deed besluiten de vindplaats van de scherf nader te onderzoeken.

Niet ver van de mummievondsten te el-Lahun ligt Deir el-Banat. Hier hebben Russische archeologen in dezelfde periode mummies met gouden maskers en Fayoumportretten gevonden. De Russen zijn al sinds 2003 in Deir el-Banat aan het werk, waarvan de laatste twee jaar in de necropool. Volgens Alexei Krol, van de Russian Academy of Sciences Egyptology center, is het een enorme begraafplaats die al veel te lijden heeft gehad van grafrovers. De necropool herbergt graven uit de faraonische periode, de Romeinse periode en de Koptische periode. De vondsten wijzen erop dat Kopten en aanhangers van het faraonische geloof hier vreedzaam naast elkaar hebben geleefd.

Sinai

Op 22 april jl. maakte de Egyptische minister van Cultuur Farouk Hosni bekend dat een SCA-missie in het noorden van de Sinai de restanten van een grote Nieuwerijks tempel heeft gevonden. Het team trof inscripties aan uit de periode tussen Toetmosis II en Ramses II. De vondst werd gedaan langs de antieke Horuswegen, in de regio van Tell Heboea, ongeveer vier km ten oosten van het Suezkanaal. De grotendeels tichelstenen tempel is de grootste die tot dusver in de Sinai is gevonden en meet 80 m bij 70 m. De tempel bestaat uit vier rechthoekige zalen met in totaal 34 gedecoreerde zuilen en een aantal kapellen. Afgebeelde goden zijn onder andere Horus, Hathor, Tefnoet, Ra-Horachte, Montoe, Renenoetet en zelfs Seth. Veel reliefs zijn nog voorzien van hun oorspronkelijke kleur. Volgens Mohamed Abdel Maqsoud, die namens de SCA verantwoordelijk is voor het gebied, zijn ten oosten en ten westen van de tempel enkele voorraadgebouwen gevonden die elk 13 kamers bevatten. De gebouwen stammen waarschijnlijk uit de Ramessidische tijd, getuige de vele zegelafdrukken met de namen van Seti I, Ramses II en Seti II.

Volgens sommige persberichten zou het team maar liefst vier tempels gevonden hebben en zou de grootste, eerder genoemde tempel zich binnen de muren van een fort bevinden.

Zuid Egypte

Zoals u waarschijnlijk al wist, was het team van Otto Schaden tot voor kort druk bezig met het onderzoeken van de vondsten uit graf KV63 in het Dal der Koningen. Sinds 24 maart is het seizoen geeindigd.
Vorige maand kon u lezen dat men een compleet balsemingsbed in een van de voorraadkruiken vond. Ondergetekende vond dit bijzondere bed recentelijk (9 april jl.) bij toeval terug in het Mummificatie Museum in Luxor! Later was op de website van de missie te lezen dat het bed daar op 23 maart jl. naar toe is verhuisd.
Opvallend detail: in de voorraadkruiken heeft men in totaal meer dan 400 kg (!) natron aangetroffen.

Ook is het team al enige tijd bezig met het schoonmaken van de mummiekisten. Hierbij heeft men al vele inscripties blootgelegd, die onder zwarte hars waren verborgen. Recent kwam daar het nieuws bij dat op Kist A de titel en naam 'koninklijke verzorgster Iny' ('mnat nswt iny') zijn aangetroffen. Omdat in de inscripties geen traditionele goden worden genoemd, stelt dr. Schaden dat de kist tijdens de regering van Achnaton is gemaakt. De mummiekist is van hoge kwaliteit, getuige ook het vele inlegwerk, waarvan het meeste nu is verdwenen, en sporen van bladgoud. Het bestaan van Iny was tot dusver niet bekend, dus naar haar achtergrond kunnen we op dit moment alleen maar gissen.

Eind april is op Discovery Science Channel een derde documentaire uitgezonden over deze vondsten. Artikelen over de resultaten van het KV63-team worden verwacht in de zomereditie van het magazine KMT, de juni/juli editie van Ancient Egypt Magazine, ASAE 82 (2009) en de najaarseditie van KMT.

Bij de opgravingen in het centrale deel van het Dal der Koningen is het Egyptische team gestuit op een kunstmatig afvoerkanaal voor regenwater. Het kanaal begint vlak onder de ingang van KV8 (Merenptah) en loopt licht kronkelend naar beneden, om te eindigen in een soort reservoir. Hier heeft in de oudheid waarschijnlijk een heilige boom gegroeid, zoals beschreven  een ostracon (Cairo Ostracon JdE 72460, door Howard Carter in 1902 gevonden in het Dal).
De opgravingen bij de ingang van het graf van Seti I hebben aanwijzingen opgeleverd die mogelijk duiden op een onontdekt graf onder het huidige rustgebouw. Het team is ook aan het opgraven in de Westelijke Dal, het zelden bezochte broertje van het beroemde Dal der Koningen, waar de graven van Eje en Amenhotep III zijn te vinden.

Met behulp van Georadartechnologie heeft een team van specialisten van de bedrijven Terranova en In situ Testing het hele grafcomplex van Montoeemhat (TT34) onderzocht op aanwezigheid van verborgen kamers. Mogelijk dat de sarcofaag van de vierde profeet van Amon en gouverneur van Boven-Egypte hier nog ligt. De gebruikte techniek kan holle ruimtes tot op een diepte van 30m ontdekken. Alle muren, vloeren en plafonds van alle 57 bekende ruimtes van het graf zijn in vier dagen onderzocht. Hoewel de verzamelde gegevens nog niet helemaal zijn verwerkt, is het bestaan van drie onbekende ruimtes al aangetoond. Deze zullen later nader onderzocht worden.

Ander nieuws

Een gezamenlijk project van Belgische en Amerikaanse onderzoekers, onder leiding van antropoloog Tosha Dupras van de University of Central Florida, heeft onderzoek verricht naar enkele begrafenissen in zone 9A van de necropool van Deir el-Bersja. Daarbij zijn duidelijke aanwijzingen gevonden dat Egyptische dokters amputaties uitvoerden met levensverlenging als doel. Bij vier mensen (uit het Oude Rijk, de Eerste Tussentijd en het Middenrijk) waren (delen van) ledematen ingekort, waarna de patienten nog lang hebben geleefd. Eerder al was een vrouw bekend die ongeveer 3000 jaar geleden in Thebe leefde en die in haar graf een houten, prothetische grote teen droeg. Zowel het lichaam van de Thebaanse vrouw als twee van de lichamen uit Deir el-Bersja vertonen symptomen van diabetes.

Oude (kruiden)wijn in nieuwe kruiken? Patrick McGovern van de University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology zegt resten van kruiden in een wijnkruik uit het graf van koning Schorpioen (ca. 3100 v.Chr.) te hebben aangetroffen. Dit is het vroegst bekende gebruik van kruidenwijn in het Oude Egypte. In het graf van Schorpioen zijn ongeveer 700 kruiken gevonden. De resultaten van het chemische onderzoek worden gepresenteerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences.

Behalve sporen van kruiden zijn ook restanten van boomhars aangetroffen, dat mogelijk als conserveringsmiddel of geneesmiddel diende. Het gebruik van boomhars tegen ziektes was alom bekend in de oudheid. Helaas is niet vast te stellen welke kruiden precies gebruikt zijn, maar sterke kandidaten zijn ondermeer rozemarijn, koriander, munt, salie en tijm.

Volgens McGovern bewijst deze vondst dat 1500 jaar voor het verschijnen van de eerste medische papyri het gebruik van medicinale kruidenwijn al een feit was. Robert K. Ritner, professor Egyptologie aan het Oriental Institute van de University of Chicago, denkt dat ook de smaak een grote rol gespeeld zal hebben bij het gebruik van kruidenwijn.
Als u meer wilt weten kunt u bijvoorbeeld terecht bij deze korte fotopresentatie met uitgebreide toelichting.

Op de website van dr. Zahi Hawass is dit korte berichtje te lezen over site management in Egypte. Wat het artikel echter het meest de moeite van het lezen waard maakt zijn de 'voor' en 'na' foto van het plafond van de Hathortempel in Dendera. Het resultaat van het schoonmaakwerk aan het plafond is ronduit spectaculair te noemen!

Afgelopen maand is het 50ste jubileum van de UNESCO campagne in Nubie herdacht. De Nubia Monuments Salvage Campaign moest in de jaren 1960 verschillende monumenten redden van het wassende water van het kunstmatige Nassermeer, dat ontstond door de bouw van de Aswandam.
Het jubileum werd gevierd door zo'n 150 mensen die hier destijds bij betrokken waren. Tijdens de festiviteiten is een nieuwe campagne gelanceerd die de Nubische nalatenschap en folklore moet beschermen, en er is speciale aandacht gevraagd voor de redding van de archeologische site van Qasr Ibrim, de enige site die nog boven het water van het Nassermeer uitsteekt. Maar omdat het water de laatste jaren is gestegen, wordt nu ook deze plaats bedreigd.

De laatste jaren zijn in 'ons' Rijksmuseum van Oudheden (RMO) steeds meer tentoonstellingen te zien geweest over uiteenlopende onderwerpen. Minder bekend is dat het museum ook regelmatig voorwerpen uitleent aan buitenlandse exposities. Deze traditie heeft onlangs een nieuw hoogtepunt bereikt met de opening van de tentoonstelling "Fascinantes momies d'Egypte" (Fascinerende mummies van Egypte) in het Canadian Museum of Civilization in Quebec, Canada. Van 22 april jl. tot 5 april 2010 zijn hier 250 objecten uit het RMO te zien, waaronder de voorwerpen uit de kleine tentoonstelling "Anchhor de mummie", die enkele jaren geleden te zien was in het RMO. Voor meer informatie kunt u bijvoorbeeld dit Franstalige persbericht of dit Engelstalige persbericht lezen.
Persoonlijk detail: ondergetekende heeft ook een zeer bescheiden bijdrage geleverd aan deze tentoonstelling, in de vorm van een foto van een relief van de god Montoe.

Helemaal nieuw is het zeker niet, maar onlangs verschenen toch enkele berichten in de pers over het Digital Karnak Project. Achter de bescheiden homepage van de website gaat een enorme schat aan informatie schuil over dit beroemde tempelcomplex. Niet alleen in de vorm van tekst, maar ook moderne en reconstructiefoto's, driedimensionale digitale reconstructiefilmpjes, een verschuifbare tijdsbalk waarmee u in een oogopslag kunt zien hoe het complex er in een bepaalde periode uitzag, een geweldige Google Earth-uitbreiding, waarmee u zelf langs en door de tempel kunt 'vliegen', terwijl u onderweg allerlei informatieballonnetjes tegenkomt met verwijzingen naar relevante informatie op de website, en nog veel meer!

Het project is een initiatief van de University of California (UCLA) onder de regie van dr. Diane Favro (voorzitter van de ETC) and dr. Willeke Wendrich. De verzamelde informatie zal als basis dienen voor de UCLA Encyclopedia of Egyptology.
Een persbericht met enige achtergrondinformatie en commentaar van de architecten achter het project vindt u hier. Een pagina met enkele voorbeelden van reconstructiefoto's en -filmpjes vindt u hier.

Opmerkelijk nieuws

Zoals u ongetwijfeld weet staat dr. Zahi Hawass altijd vooraan om nieuwe ontdekkingen en archeologische vondsten in Egypte wereldkundig te maken. Zijn nieuwe website trekt veel bezoekers en overal op internet zijn interviews met de gepassioneerde voorman van de SCA te lezen en te beluisteren, zoals deze over de recente ontdekkingen in Taposiris Magna (zie elders in deze column). Uiterst zeldzaam echter zijn de artikelen waarin een kritische noot te vinden is over Zahi Hawass. Om die reden wilde ik u dit artikel in de New York Times Online niet onthouden. Hawass reageert op het artikel met dit berichtje op zijn eigen website.

Met alle acties die Egypte voert om Egyptische oudheden terug te krijgen in eigen beheer, is het des te opmerkelijk dat het land eind maart een beeld van Toetmosis III cadeau deed aan Ethiopie. Het beeld is met veel bombarie overgedragen en zal voor de ingang van het hoofdkwartier van de African Union Commission in Addis Ababa worden geplaatst. Volgens Tarek Ghonim, Egyptisch ambassadeur in Ethiopie, moet het beeld "de wereld eraan herinneren dat Egypte de wieg van de beschaving was."

Het Myers Museum van Eton College (Londen) heeft op 27 april jl. 454 Egyptische antiquiteiten teruggegeven aan Egypte. Het Myers Museum kreeg de voorwerpen in 2006 van de familie van wijlen Egypte-enthousiast Ron Davey, samen met een grote collectie foto's, dia's en studiemateriaal. De collectie bestaat uit 109 shabti-beeldjes, 94 kralen, amuletten, 60 fragmenten van linnen, fargmenten van manden en touwen, vuurstenen werktuigen, munten, bronzen en faience voorwerpen, stukken cartonnage, vismummies en 99 potscherven. Uit onderzoek naar de exacte herkomst van de objecten bleek dat een groot deel ervan waarschijnlijk geexporteerd is uit Egypte na de invoeren van de UNESCO-wet van 1970 die dit verbied. Daarom heeft het museum, in goed overleg met de SCA en de nabestaanden van Ron Davey, besloten de voorwerpen terug te geven aan Egypte. Volgens dr. Hawass bevindt de collectie zich nu in het Egyptisch Museum in Cairo.

Laatst aangepast op maandag, 15 februari 2010 00:54